De zin en het nut van een brownfieldconvenant

By
 In Actualiteit, Nieuws

De laatste weken vloeide er heel wat inkt over het brownfieldconvenant dat de Vlaamse Regering, de gemeente Machelen en Ovam afsloten met Uplace. Er werd duchtig gespeculeerd over de mogelijkheid van het indienen van een schadeclaim. We vonden het even tijd om dit thema wat verder toe te lichten en stil te staan bij wat een brownfieldconvenant nu eigenlijk is.

Brownfields en Brownfieldconvenanten zijn een manier om vervuilde en teloorgegane gronden weer economisch leven in te blazen. Het is een inspanningsovereenkomst tussen een overheid en een privéondernemer die het risico wil nemen om de vervuilde grond weer een economische bestemming te geven. Voor de overheid en de gemeenschap is het een ideale manier om zonder een eurocent aan belastinggeld vervuilde gronden te saneren, werkgelegenheid te creëren en zuurstof te geven aan een regio.
Sinds het ontstaan van het brownfielddecreet in 2007 sloot de Vlaamse Regering al 69 brownfieldconvenanten af. Je vindt een volledige lijst van deze brownfieldconvenanten en hun inhoud terug op deze website.
 

Professor Alain Laurent Verbeke geeft tekst en uitleg

Professor Alain Laurent Verbeke, hoogleraar Faculteit Rechtsgeleerdheid en specialiteit Contractenrecht – legt uit wat een brownfieldconvenant inhoudt en geeft meer toelichting bij de geschiedenis van het brownfieldconvenant van Uplace.
 

 

Hieronder vindt u ook nog eens een duidelijk overzicht van hoe het Brownfieldconvenant tussen Uplace en de Vlaamse Regering tot stand kwam en waar we vandaag staan:

 

Een brownfieldconvenant voor de vervuilde gronden van Uplace in Machelen

Wie in de schaduw van het viaduct van Vilvoorde woont, kent de trieste teloorgang van de Noordrand maar al te goed. Ooit was het anders in deze zone tussen de centra van Machelen, Diegem en Vilvoorde. Na de Tweede Wereldoorlog groeide de buurt uit tot een bloeiende industriële regio met heel wat economische activiteit. Op deze gronden waren bedrijven als Franki, Bonna Sabla en Ca Va Seul gehuisvest. Door de evoluties in de economie trokken deze bedrijven echter één voor één weg. Met de sluiting van Renault in 1997, het faillissement van Sabena in 2001 en de verhuis van DHL in 2004, kreeg de regio enorm zware klappen te verduren. Het resultaat van deze kaakslag was dat vele werknemers zonder job achterbleven.
 

GRAFIITI
 

Economische motor voor de regio

De Vlaamse overheid bleef niet bij de pakken zitten en besliste een belangrijk economisch investeringsprogramma op poten te zetten om de regio weer een toekomst geven, genaamd START (vergelijkbaar met het huidige SALK – Strategisch Actieplan Limburg in het Kwadraat- na de sluiting van de Ford fabrieken). Het initiatief was gericht op het creëren van nieuwe activiteiten en nieuwe tewerkstelling, op verbetering van de mobiliteit én het verbeteren van de leefomgeving. Oorspronkelijk zou men de bestaande groene zones aanspreken om nieuwe economische activiteit op te genereren, maar al gauw kwam iedereen tot het besef dat er heel wat vervuilde en verwaarloosde industriële sites lagen te wachten op nieuwe activiteiten.

Er moest dus worden ingezet op "brownfields" om deze op te waarderen en terug een functie te geven. Daarop ontstond in 2007 het fameuze Brownfielddecreet. Dit decreet schept een officieel kader waarbinnen ondernemers, met de overheid als facilitator, de moeilijke taak van de ontwikkeling van brownfields kan aangaan. Met het herontwikkelen van dergelijke brownfields tot sociaal-maatschappelijk verantwoorde of economisch rendabele sites, profiteert de hele gemeenschap. De herontwikkeling van deze brownfields brengt extra jobs met zich mee, zorgt ervoor dat een voorheen eerder sociaal verwaarloosde buurt terug nieuw leven wordt ingeblazen, verhoogt de sociale cohesie en zorgt voor extra lokale inkomsten.

In 2007 organiseerde de Vlaamse overheid een schoonheidswedstrijd m.b.t. tot de reconversiezone Vilvoorde-Machelen. Zij ging op zoek naar een project dat een trekker zou zijn voor de herontwikkeling van de hele industriezone. Uplace kwam als beste en meest innoverende project uit de wedstrijd. Daarop vatten de Vlaamse Regering en Uplace onderhandelingen aan voor een brownfieldconvenant. De Vlaamse Regering wenst de herontwikkeling van verlaten bedrijventerreinen (zg. brownfields) te stimuleren en te faciliteren door het afsluiten van convenanten met projectontwikkelaars en investeerders.
 


 

In 2009 werd het eerste brownfieldconvenant afgesloten tussen Uplace, de Vlaamse Regering Peeters I met een meerderheid van CD&V met kartel N-VA, Open VLD, Sp.a.-Spirit, de gemeente Machelen en OVAM.

In 2010, na de Vlaamse verkiezingen werd met de nieuwe Vlaamse Regering Peeters II (meerderheid CD&V, N-VA en Sp.a) een nieuw convenant afgesloten.
 

Waar staan we vandaag?

Het brownfieldconvenant werd ondertussen in februari 2015 voor de derde maal ondertekend met de Vlaamse Regering Bourgeois I (N-VA, CD&V en Open VLD) en Uplace, de gemeente Machelen en OVAM. Dit hernieuwde convenant houdt rekening met de opmerkingen die de Raad van State formuleerde met betrekking tot de manier waarop het convenant geschreven was.

Daarenboven doet Uplace in het hernieuwde convenant uitdrukkelijk afstand van het verleden. Dit wil zeggen dat Uplace onherroepelijk en definitief verzaakt aan enige eis tot schadevergoeding met betrekking tot de handelingen voorafgaand aan de ondertekening van het nieuwe convenant op 13 februari jl.

De kritiek die geuit werd betreffende eventuele schadeclaims voor de toekomst is onterecht. De clausule die daarnaar verwijst is exact dezelfde die opgenomen is in alle andere brownfieldconvenanten. Je kan de lijst gerust raadplegen op deze website.